Τι σημαίνει το Gleasonscore στην ιστολογική εξέταση καρκίνου του προστάτη;

Υπό των Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach, Αικατερίνη Γκέλη - MD, Radiologist

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης (MD, ORL, DDS, PhD), Aικατερίνη Γκέλη (MD, rADIOLOGIST)

Το Gleason score είναι ένα σύστημα βαθμολόγησης που δείχνει πόσο «επιθετικός» είναι ο καρκίνος του προστάτη, με βάση το πώς φαίνονται τα κύτταρα στο μικροσκόπιο [1,2].

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης (MD, ORL, DDS, PhD)

Αικατερίνη Γκέλη (MD, Radiologist)

Ο παθολογοανατόμος δίνει δύο βαθμούς (patterns), από 1 έως 5:
- 1 = τα κύτταρα μοιάζουν σχεδόν φυσιολογικά
- 5 = τα κύτταρα είναι πολύ ανώμαλα και επιθετικά
Ο πρώτος αριθμός (εδώ 4) είναι το πιο συχνό πρότυπο που βλέπει ο παθολογοανατόμος στον όγκο.

Παράδειγμα: Το Gleasonscore 7 (4+3) θεωρείται σχετικά επιθετικός καρκίνος του προστάτη.

Αναλυτικά:
- Όταν το σκορ είναι 7, μπορεί να είναι:
• 3+4=7 → λιγότερο επιθετικό, «ενδιάμεσου κινδύνου»
• 4+3=7 → πιο επιθετικό, γιατί το κυρίαρχο πρότυπο είναι το 4, που δείχνει πιο ανώμαλα και κακοήθη κύτταρα [3].

Αυτό σημαίνει ότι:
- Έχει ενδιάμεσο έως υψηλό κίνδυνο εξέλιξης [4].
- Συνήθως χρειάζεται θεραπευτική αντιμετώπιση, όχι απλή παρακολούθηση (όπως μπορεί να συμβεί σε κάποιους με 3+3) [5].
- Η στρατηγική θεραπείας εξαρτάται από την ηλικία, το PSA, το στάδιο της νόσου και τη γενική υγεία του ασθενούς [2,5].

Συμπέρασμα: το 7 (4+3) είναι πιο επιθετικό από το 7 (3+4), αλλά λιγότερο από τα Gleason 8, 9 ή 10.

Πίνακας: Βαθμολογία Gleason και Κίνδυνος Επιθετικότητας

Gleason score	Συνδυασμός	Ερμηνεία	Επίπεδο κινδύνου
6 (3+3)	Μόνο πρότυπο 3	Καλοήθης μορφή, βραδεία ανάπτυξη	Χαμηλός
7 (3+4)	Κυρίαρχο 3, δευτερεύον 4	Λιγότερο επιθετικό 7άρι	Ενδιάμεσος (χαμηλός-μέτριος)
7 (4+3)	Κυρίαρχο 4, δευτερεύον 3	Πιο επιθετικό 7άρι	Ενδιάμεσος (μέτριος-υψηλός)
8 (4+4, 3+5, 5+3)	Κυρίαρχα κύτταρα τύπου 4 ή 5	Πολύ επιθετικός	Υψηλός
9 (4+5, 5+4)	Κυρίαρχα κύτταρα τύπου 5	Πολύ ανώμαλα κύτταρα	Πολύ υψηλός
10 (5+5)	Μόνο πρότυπο 5	Ακραία κακοήθεια	Πολύ υψηλός

 

Θεραπευτικές Επιλογές Ανάλογα με Gleason Score

Gleason score	Επίπεδο κινδύνου	Συχνές θεραπευτικές επιλογές
≤6 (3+3)	Χαμηλός	Ενεργός παρακολούθηση • Ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες αν υπάρξει εξέλιξη [6]
7 (3+4)	Ενδιάμεσος (χαμηλός-μέτριος)	Ακτινοθεραπεία • Χειρουργική προστατεκτομή • Ορμονοθεραπεία σε επιλεγμένες περιπτώσεις [5,7]
7 (4+3)	Ενδιάμεσος (μέτριος-υψηλός)	Χειρουργείο + ακτινοθεραπεία • Ακτινοθεραπεία + βραχυθεραπεία + ορμονοθεραπεία • Συνήθως όχι μόνο παρακολούθηση [3,5,7]
8 (4+4, 3+5, 5+3)	Υψηλός	Ριζική προστατεκτομή + λεμφαδενικός καθαρισμός • Εξωτερική ακτινοθεραπεία + ορμονοθεραπεία • Κλινικές μελέτες [4,7]
9–10	Πολύ υψηλός	Συνδυαστική θεραπεία (χειρουργείο + ακτινοβολία + μακροχρόνια ορμονοθεραπεία) • Κλινικές δοκιμές νέων θεραπειών [7]

Βιβλιογραφία

1. Gleason DF. Classification of prostatic carcinomas. Cancer Chemother Rep. 1966;50(3):125–8.

2. Epstein JI, Egevad L, Amin MB, Delahunt B, Srigley JR, Humphrey PA; ISUP Grading Committee. The 2014 ISUP Consensus Conference on Gleason Grading of Prostatic Carcinoma. Am J Surg Pathol. 2016;40(2):244–52.

3. Stark JR, Perner S, Stampfer MJ, Sinnott JA, Finn S, Eisenstein AS, et al. Gleason score and lethal prostate cancer: does 3 + 4 = 4 + 3? J Clin Oncol. 2009;27(27):3459–64.

4. Mohler JL, Antonarakis ES, Armstrong AJ, D’Amico AV, Davis BJ, Dorff T, et al. Prostate Cancer, Version 2.2019, NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology. J Natl Compr Canc Netw. 2019;17(5):479–505.

5. Mottet N, van den Bergh RCN, Briers E, Van den Broeck T, Cumberbatch MG, De Santis M, et al. EAU-EANM-ESTRO-ESUR-SIOG Guidelines on Prostate Cancer. Eur Urol. 2021;79(2):243–62.

6. Klotz L. Active surveillance for prostate cancer: patient selection and management. Curr Oncol. 2010;17(Suppl 2):S11–7.

7. Sanda MG, Cadeddu JA, Kirkby E, Chen RC, Crispino T, Fontanarosa J, et al. Clinically Localized Prostate Cancer: AUA/ASTRO/SUO Guideline. J Urol. 2018;199(3):683–90.

Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.

Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας  

Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.