Νέα θεραπευτική στρατηγική με ολαπαρίμπη στον επιθετικό καρκίνο μαστού με μεταλλάξεις BRCA: αναδυόμενες προοπτικές

Υπό των Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach, Αικατερίνη Γκέλη - MD, Radiologist

Νέα θεραπευτική στρατηγική με ολαπαρίμπη στον επιθετικό καρκίνο μαστού με μεταλλάξεις BRCA: αναδυόμενες προοπτικές

Δρ Δημήτριος, Ν. Γκέλης (MD, ORL, DDS, PhD), Aικατερίνη Γκέλη (MD, Radiologist)

Ο καρκίνος του μαστού παραμένει η συχνότερη κακοήθεια στις γυναίκες παγκοσμίως, με ποικιλία βιολογικών υποτύπων και διαφορετικές προγνώσεις. Οι μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1 και BRCA2 συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης επιθετικών μορφών καρκίνου μαστού και ωοθηκών [1]. Η δυσλειτουργία στην επιδιόρθωση του DNA μέσω ομόλογου ανασυνδυασμού καθιστά τα καρκινικά κύτταρα ιδιαίτερα ευάλωτα σε αναστολείς της πολυ(ADP-ριβόζης) πολυμεράσης (PARP), όπως η ολαπαρίμπη [2].
 
Παρά την πρόοδο με τους αναστολείς PARP, τα ποσοστά ανταπόκρισης και η διάρκεια αποτελεσματικότητας παραμένουν μεταβλητά. Πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο Cambridge ανέδειξε ότι ο συγχρονισμός χορήγησης χημειοθεραπείας και ολαπαρίμπης ενδέχεται να βελτιώνει σημαντικά τα κλινικά αποτελέσματα[3].



Μεθοδολογία της κλινικής μελέτης

Η μελέτη περιέλαβε 39 γυναίκες με καρκίνο μαστού που έφεραν κληρονομούμενες μεταλλάξεις BRCA1 ή BRCA2. Αντί της καθιερωμένης επικουρικής χορήγησης, εφαρμόστηκε νεοεπικουρική θεραπεία με συνδυασμό χημειοθεραπείας και ολαπαρίμπης.
 
Κρίσιμη καινοτομία αποτέλεσε το χρονικό διάστημα των 48 ωρών μεταξύ χημειοθεραπείας και ολαπαρίμπης, το οποίο στόχευε στην αιμοποιητική ανάκαμψη του μυελού χωρίς να μειώνεται η κυτταροτοξικότητα στα καρκινικά κύτταρα.
Η ομάδα ελέγχου έλαβε μόνο χημειοθεραπεία, σύμφωνα με τα τρέχοντα πρότυπα. Η παρακολούθηση των ασθενών διήρκεσε τρία έτη.


Αποτελέσματα

  • Στην πειραματική ομάδα, το ποσοστό συνολικής επιβίωσης στην τριετία ανήλθε στο 100%.
  • Μόνο 1 ασθενής εμφάνισε υποτροπή.
  • Στην ομάδα ελέγχου (μόνο χημειοθεραπεία), 9 ασθενείς εμφάνισαν υποτροπή και 6 κατέληξαν.
Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η στρατηγική συγχρονισμού βελτιώνει σημαντικά την πρόγνωση, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα της ολαπαρίμπης και μειώνοντας ενδεχομένως την τοξικότητα.


Συζήτηση

Η μελέτη υπογραμμίζει την κεντρική σημασία του χρονοπρογραμματισμού στη συνδυαστική αντικαρκινική θεραπεία. Η ολαπαρίμπη, ως εγκεκριμένος αναστολέας PARP, έχει ήδη αποδείξει όφελος σε ασθενείς με μεταστατικό και πρώιμο BRCA-μεταλλαγμένο καρκίνο μαστού [4, 5]. Ωστόσο, η καινοτομία της Cambridge έγκειται όχι μόνο στη νεοεπικουρική χρήση, αλλά και στη βιολογική αξιοποίηση του «θεραπευτικού παραθύρου» των 48 ωρών.
 
 
Η ενσωμάτωση της ολαπαρίμπης στο NHS παρέχει επίσης προοπτικές για μείωση κόστους, καθώς η βραχύτερη διάρκεια θεραπείας ενδέχεται να είναι επαρκής για μακροχρόνια όφελος. Η στρατηγική αυτή δύναται να έχει εφαρμογές και σε άλλες BRCA-σχετιζόμενες κακοήθειες, όπως στον καρκίνο των ωοθηκών και του προστάτη[6, 7].


Συμπεράσματα

Η νέα θεραπευτική στρατηγική με χρονικά ελεγχόμενη νεοεπικουρική χορήγηση ολαπαρίμπης και χημειοθεραπείας εμφανίζει εξαιρετικά υποσχόμενα αποτελέσματα σε γυναίκες με BRCA1/2-μεταλλαγμένο καρκίνο μαστού. Παρά τα εντυπωσιακά δεδομένα, απαιτούνται μεγαλύτερες τυχαιοποιημένες μελέτες για επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας, της ασφάλειας και της οικονομικής βιωσιμότητας.



Εμπορική Ονομασία της Ολαπαρίμπης

Η ολαπαρίμπη (olaparib) κυκλοφορεί εμπορικά με την ονομασία Lynparza®, παρασκευαζόμενη από την AstraZeneca, σε συνεργασία με τη Merck & Co. (MSD εκτός ΗΠΑ / Καναδά).[8].



Ενδείξεις χορήγησης της ολαπαρίμπης (Olaparid) με την εμπορική ονομασία Lynparza®, στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ – EMA)

Σύμφωνα με τον επίσημο Οδηγό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Φαρμάκων (EMA):

  • Καρκίνος ωοθηκών (πρώτης γραμμής, BRCA-mutated): Συντήρηση με ολαπαρίμπη σε ασθενείς με προχωρημένο (FIGO III ή IV) BRCA1/2-θετικό high-grade επιθηλιακό καρκίνο ωοθηκών, σαλπίγγων ή περιτοναίου, μετά από ανταπόκριση στην πρωτοπαθή πλατινούχος θεραπεία[8].
  • Καρκίνος ωοθηκών (υποτροπή/platinum-sensitive): Συντήρηση σε BRCA-θετικούς ασθενείς που ανταποκρίθηκαν σε πλατινούχο θεραπεία κατά την υποτροπή.[8].
  • Συνδυασμός με bevacizumab: Συντήρηση ως συνδυασμός πρώτης γραμμής με bevacizumab σε HRD-θετικό όγκο (BRCA ή γενετική αστάθεια).[8].
  • Καρκίνος του μαστού (εγκαταστατικός HER2-αρνητικός, υψηλού κινδύνου): Μονόθεραπεία ή συνδυασμός με ορμονική θεραπεία ως επικουρική για gBRCA1/2-θετικές ασθενείς που έχουν ήδη λάβει χημειοθεραπεία.[8].
  • Μεταστατικός HER2-αρνητικός καρκίνος μαστού: Μονόθεραπεία για gBRCA1/2-θετικές ασθενείς που έχουν ήδη θεραπευτεί με ανθρακυκλίνη και ταξάνη, και ασθενείς HR-θετικοί έχουν ήδη λάβει ή δεν είναι κατάλληλοι για ορμονική θεραπεία.[8].
  • Καρκίνος του παγκρέατος (μεταστατικός): Συντήρηση σε gBRCA1/2-θετικές ασθενείς με αγγειακή ανταπόκριση μετά από τουλάχιστον 16 εβδομάδες πρώτης γραμμής πλατινούχου χημειοθεραπείας.[8].
  • Καρκίνος του προστάτη (mCRPC):
    • Μονή θεραπεία για mCRPC με g/s BRCA1/2-θετικούς ασθενείς μετά από αποτυχία νέων ορμονικών θεραπειών.
    • Σε συνδυασμό με abiraterone + πρεδνιζόνη/πρεδνιζολόνη όπου η χημειοθεραπεία δεν ενδείκνυται.[8].
  • Καρκίνος του ενδομητρίου (pMMR): Συντήρηση με olaparib + durvalumab σε προχωρημένο ή υποτροπιάζοντα καρκίνο ενδομητρίου που δεν έχει προχωρήσει μετά από πρώτης γραμμής durvalumab + καρβοπλατίνη ή πακλιταξέλη.[8].

Βιβλιογραφία

1.Foulkes WD, Smith IE, Reis-Filho JS. Triple-negative breast cancer. N Engl J Med. 2010;363(20):1938–1948.

2.Lord CJ, Ashworth A. BRCAness revisited. Nat Rev Cancer. 2016;16(2):110–120.

3.Abraham JE, Oplustil O’Connor L, Grybowicz L, Pinilla Alba K, Dayimu A, Demiris N, et al.; Neoadjuvant PARP inhibitor scheduling in BRCA1 and BRCA2 related breast cancer: PARTNER, a randomized phase II/III trial. Nat Commun. 2025 May 13;16(1):4269. doi: 10.1038/s41467-025-59151-0.Nat Commun. 2025 May 13;16(1):4269. doi: 10.1038/s41467-025-59151-0.

4.Robson M, et al. Olaparib for Metastatic Breast Cancer in Patients with a Germline BRCA Mutation. N Engl J Med. 2017;377(6):523–533.

5.Tutt ANJ, et al. Adjuvant Olaparib for Patients with BRCA1- or BRCA2-Mutated Breast Cancer. N Engl J Med. 2021;384(25):2394–2405.

6.DiSilvestro P, Banerjee S, Colombo N, Scambia G, Kim BG, Oaknin A, Friedlander M, Lisyanskaya A, Floquet A, Leary A, Sonke GS, Gourley C, Oza A, González-Martín A, Aghajanian C, Bradley W, Mathews C, Liu J, McNamara J, Lowe ES, Ah-See ML, Moore KN; SOLO1 Investigators. Overall Survival With Maintenance Olaparib at a 7-Year Follow-Up in Patients With Newly Diagnosed Advanced Ovarian Cancer and a BRCA Mutation: The SOLO1/GOG 3004 Trial. J Clin Oncol. 2023 Jan 20;41(3):609-617. doi: 10.1200/JCO.22.01549.

7.de Bono J, Mateo J, Fizazi K, Saad F, Shore N, Sandhu S, Chi KN, Sartor O, Agarwal N, Olmos D, Thiery-Vuillemin A, Twardowski P, Mehra N, Goessl C, Kang J, Burgents J, Wu W, Kohlmann A, Adelman CA, Hussain M. Olaparib for Metastatic Castration-Resistant Prostate Cancer. N Engl J Med. 2020 May 28;382(22):2091-2102. doi: 10.1056/NEJMoa1911440

8. 


Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.

Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας 
 

Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.







 



Τελευταία άρθρα
Δείτε όλα τα άρθρα »